Beneficjent rzeczywisty to kluczowe pojęcie w kontekście przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, beneficjentem rzeczywistym jest osoba fizyczna, która bezpośrednio lub pośrednio sprawuje kontrolę nad klientem poprzez posiadane uprawnienia wynikające z okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiające wywieranie decydującego wpływu na działania tego klienta.

W praktyce oznacza to, że beneficjentem rzeczywistym może być osoba fizyczna, która posiada więcej niż 25% udziałów lub akcji w danej spółce, co daje jej znaczący wpływ na decyzje podejmowane przez tę spółkę.

W Polsce dane dotyczące beneficjentów rzeczywistych są gromadzone w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR), prowadzonym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od 13 października 2019 roku. Rejestr ten ma na celu zwiększenie przejrzystości struktur właścicielskich oraz ułatwienie identyfikacji osób kontrolujących poszczególne podmioty gospodarcze.

Obowiązek zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych do CRBR spoczywa na spółkach prawa handlowego, fundacjach oraz trustach. Niedopełnienie tego obowiązku może skutkować nałożeniem kar finansowych.

Znajomość pojęcia beneficjenta rzeczywistego oraz związanych z nim obowiązków jest istotna dla przedsiębiorców, ponieważ pozwala na zapewnienie zgodności z przepisami prawa oraz unikanie potencjalnych sankcji.