Początki cywilizacji sumeryjskiej
Pierwsze państwa sumeryjskie pojawiły się na terenie południowej Mezopotamii, między rzekami Tygrys i Eufrat, około IV tysiąclecia p.n.e. Rozwój organizacji państwowej był możliwy dzięki korzystnym warunkom geograficznym i technologicznym. Żyzne gleby, dzięki regularnym wylewom rzek, sprzyjały rozwojowi rolnictwa. Potrzeba kontroli nad irygacją oraz magazynowania nadwyżek żywności doprowadziła do powstania ośrodków miejskich i ośrodków władzy.
Geneza miast-państw
Pierwsze miasta-państwa, takie jak Uruk, Ur, Lagasz i Eridu, powstawały z osad, które stopniowo rozrastały się wokół świątyń będących centrum życia religijnego, gospodarczego i społecznego. Świątynie zarządzały ziemią oraz kontrolowały zasoby. Powstawanie elit kapłańskich oraz rozwijający się podział pracy doprowadziły do wykształcenia struktur administracyjnych i pojawienia się pierwszych władców – ensi oraz lugalów.
Znaczenie pisma i organizacji społecznej
Rozwój pisma klinowego pozwolił na prowadzenie administracji, zapisywanie praw oraz dokumentowanie wymiany handlowej. Dzięki temu administracja stawała się coraz bardziej złożona, a Sumerowie mogli budować coraz bardziej skomplikowane struktury państwowe, które dawały początek późniejszym imperiom Mezopotamii.
