Próba złota to oznaczenie określające zawartość czystego złota w stopie, z którego wykonano dany wyrób. Ze względu na miękkość czystego złota, do biżuterii dodaje się inne metale, aby zwiększyć jej trwałość. W Polsce stosuje się system metryczny, w którym próba wyrażona jest w promilach, oraz system karatowy.
Najczęściej spotykane próby złota
W polskim jubilerstwie najpopularniejsze są następujące próby złota:
- Próba 333 (8-karatowe złoto) – zawiera 33,3% czystego złota. Jest to najniższa dopuszczalna próba w jubilerstwie, często spotykana w starszej biżuterii.
- Próba 375 (9-karatowe złoto) – zawiera 37,5% czystego złota. Charakteryzuje się dobrą trwałością i jest popularna w biżuterii angielskiej.
- Próba 585 (14-karatowe złoto) – zawiera 58,5% czystego złota. Jest to najczęściej spotykana próba w Polsce, stanowiąca kompromis między trwałością a wartością.
- Próba 750 (18-karatowe złoto) – zawiera 75% czystego złota. Biżuteria z tej próby jest droższa i bardziej ceniona ze względu na wyższą zawartość złota.
System metryczny a karatowy
Próby złota można wyrażać na dwa sposoby:
- System metryczny – określa zawartość czystego złota w stopie w promilach. Na przykład, próba 585 oznacza, że w 1000 częściach stopu znajduje się 585 części czystego złota.
- System karatowy – dzieli stop na 24 części, gdzie 24-karatowe złoto to czyste złoto. Przykładowo, 18-karatowe złoto (próba 750) zawiera 18 części złota i 6 części innych metali.
Wpływ próby na właściwości biżuterii
Wybór próby złota wpływa na:
- Trwałość – niższe próby, z większą ilością domieszek, są twardsze i bardziej odporne na zarysowania.
- Kolor – domieszki innych metali mogą zmieniać barwę złota, nadając mu odcienie żółtego, różowego czy białego.
- Cenę – wyższa próba oznacza większą zawartość złota, co przekłada się na wyższą wartość biżuterii.
Przy wyborze biżuterii warto zwrócić uwagę na próbę złota, aby dopasować ją do indywidualnych potrzeb i oczekiwań.